Với người mới, mài mực thường bị coi là một bước phụ, làm cho có, miễn sao có mực để viết. Nhưng với người viết lâu năm, đây lại là một trong những bước quan trọng nhất — không chỉ vì chất lượng mực, mà vì tác động của nó lên tâm thế trước khi viết.
Về mặt kỹ thuật, mài mực đúng cách cần một lực đều, vòng tròn chậm rãi, không dùng lực mạnh để mài nhanh. Mài quá nhanh khiến mực bị vón, không tan đều trong nước, dẫn đến nét chữ khi khô bị lốm đốm thay vì đen tuyền.
Lượng nước cũng cần được kiểm soát — thêm nước từng chút một trong lúc mài, thay vì đổ hết nước vào nghiên ngay từ đầu. Cách này giúp người viết kiểm soát được độ đậm nhạt mong muốn, thay vì phải chấp nhận độ đậm cố định ngay từ đầu.
Về mặt tinh thần, khoảng thời gian mài mực — thường từ 5 đến 10 phút tuỳ lượng mực cần dùng — là lúc để tay và đầu óc chậm lại trước khi cầm bút. Nhiều người viết thư pháp lâu năm chia sẻ rằng họ thường nghĩ về nội dung sắp viết trong chính khoảng thời gian này, thay vì mở sách tra cứu ngay trước khi hạ bút.
Nếu không có nhiều thời gian, dùng mực đóng chai pha sẵn là lựa chọn hợp lý. Nhưng nếu có thể, hãy thử mài mực ít nhất một lần — không phải vì nó tạo ra mực tốt hơn hẳn, mà vì trải nghiệm đó thường thay đổi cách bạn nhìn nhận cả buổi viết chữ.